🔒
Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik
Orman Yangınlarında Çok Aktörlü Önleme, Erken Uyarı ve Müdahale Yükümlülükleri
Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik, 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından çıkarılan bir mevzuat düzenlemesidir. Dayanağını 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 69 uncu ve ek 5 inci maddesi oluşturur. Yönetmeliğin amacı, orman yangınlarının önlenmesi, risklerin azaltılması, yangınlara hazırlık, söndürme ile yangın sonrası rehabilitasyon ve iyileştirme süreçlerine ilişkin çalışma esaslarını belirlemektir; kapsamı ise Genel Müdürlük personeli, kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ve gönüllüleri içerir.
Düzenleme, önleyici tedbirleri daha operasyonel ve çok aktörlü bir yapıya bağlamaktadır. Ormanların yangına dirençli hale getirilmesine yönelik tedbirlerin orman idaresince plan dahilinde belirlenmesi öngörülürken, izin alanları, turizm tahsis alanları, özel çevre koruma alanları ve milli parklar gibi sahalarda ilgili kurumların taahhütlerinde yer alan veya ayrıca belirlenen tedbirleri alma yükümlülüğü açıkça vurgulanmaktadır. Eğitimde Millî Eğitim Bakanlığı, tarım kaynaklı risklerde tarım ve orman il müdürlükleri, atık alanlarında belediyeler için görevler tanımlanmış; ayrıca uydu tabanlı gözlem sistemleri, insansız hava araçları, sensör ağları, yapay zekâ destekli risk analiz sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri ve erken uyarı teknolojilerinin izlenmesi ve uygun olanların orman yangın yönetim sistemine entegrasyonu hükme bağlanmıştır. Yangının tespiti ve haber verilmesinde 112 Acil Çağrı Merkezi, Yangın Koordinasyon Merkezi, Yangın Yönetim Sistemi ve hava araçlarına ilişkin takip/haberleşme sistemi gibi teknik standartlar getirilmiş; Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı, yıllık güncellenen Yangın Eylem Planları ve Yangın Yönetim Planları arasında hiyerarşik bir yapı kurulmuştur.
Şirketler ve işletmeler bakımından düzenleme özellikle orman alanlarında faaliyet gösteren yatırımcılar, turizm işletmeleri, konaklama tesisleri, arıcılar, tarımsal işletmeler, atık bertaraf tesisleri ve özel sektör hava aracı kiralayanlar için doğrudan sonuç doğurur. İzin alanlarında faaliyet gösterenler ile 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki tahsisli alanlarda yatırımcıya izin verilenler, taahhütnamelerinde yer alan veya sonradan belirlenen yangın önleyici tedbirleri almak zorundadır; orman içi veya bitişiğindeki konaklama yerlerinin sahipleri ve işletmecileri de her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. İzin verilen alanlar dışında geceleyen veya ateş yakanlar hakkında 6831 sayılı Kanunun 76 ncı ve 110 uncu maddeleri uygulanır. Hasat makineleri kullanan tarımsal işletmeler için yangın söndürme tüpü veya su tankeri benzeri önlemler zorunlu tutulmuş; arıcılar açısından tütsü oluşturma faaliyeti yanında dolu su tankeri bulunması şartına bağlanmıştır. Hava aracı kiralayan özel sektör ve sivil toplum kuruluşları için gözlemci personel görevlendirilmesi, akaryakıt-iaşe-konaklama giderlerinin karşılanması ve yabancı tescilli hava araçlarında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden uçuş izni alınması kritik şartlardır; düzenleme yayımı tarihinde, yani 5 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.